لطف الله هنرفر
176
اصفهان ( فارسى )
كلافهاى چوبى كه در قسمتهاى بالا و پايين هريك از دو منار در ساختمان آن به كار رفته نيز عامل مؤثرى در تسهيل حركت منارهها به شمار مىرود . راجع به حركت منارهها صحبتهاى زياد شده ، ولى شايد به حقيقت نزديكتر باشد كه بگوييم از روز اول اين بنا را به قصد آنكه منارهء آن حركت كند نساختهاند ، بلكه پس از ساختمان منارهها در طرفين ايوان ، كه به نظر اساتيد فنّ مدتى بعد از ساختمان خود ايوان اتفاق افتاده ، حركت منارهها هم مشهود شده است . چيزى كه بيشتر موجب شگفتى است آن است كه نهتنها موقع حركت دادن يكى از منارهها در منار ديگر هم حركت پديدار مىشود ، بلكه حركت به تمام نقاط اين ساختمان منتقل مىگردد ؛ به طورىكه هرگاه ظرف آبى را بر روى تخته سنگ عظيم و يكپارچهء آرامگاه عمو عبد اللّه كه در داخل يكى از طاقنماهاى ايوان واقع شده قرار دهيم ، پس از حركت دادن منارهها ، در سطح آب ظرف نيز حركت محسوس مىشود . در منارههاى مسجد اشترجان نيز كه در چهل كيلومترى جنوب غربى اصفهان واقع شده و در سال 715 هجرى بنا شده است حركت محسوس مىشود . مسجد اشترجان از بناهاى جالب قرن هشتم هجرى در اصفهان است و ارتفاع منارههاى آن به ميزان دو ثلث به مرور زمان كاسته شده است .